Désirée Verkaar - woord én beeld

We zwéven bijna door het Andalusische landschap, als een van de majestueuze roofvogels boven ons op de thermiek - pag 1 van 3

Met de fiets, maar dan zonder brandende knieën of zadelpijn, want op de Via Verde gaat alles vanzelf. Een paradijs voor wie toe is aan spectaculaire natuur, urenlange tapaslunches en vooral: rust - Via Verde de la Sierra ...

Tekst en fotografie: Désirée Verkaar (eerder verschenen in Viva España", maart 2008)

De trein die nooit kwam
Aan weerszijden van de Via Verde de la Sierra, de ‘Groene Bergweg’, rijzen rotspieken de hemel in. Het uitzicht is overweldigend: fluwelen loofbossen, glooiende olijfgaarden in het dal, velden nonchalant bestrooid met wilde bloemen in geel, roze en rood. Een enkel helderwit dorp rust op de verre heuveltoppen. En dwars door dit land vol hellingen en afdalingen, loopt horizontaal het pad. Fluitend fiets je tussen al het natuurschoon – zónder je in het zweet te werken.
Hoe dat kan? María Jiménez Rogríguez, directeur van de stichting die de Via Verde beheert, vertelt de opmerkelijke geschiedenis van de bergweg: deze was ooit bedoeld als spoonlijn. Bijna een eeuw geleden werd begonnen aan het traject tussen de dorpen Olvera en Puerto Serrano, dat als een gevlochten touw verstrengeld is met de grens tussen de provincies Cádiz en Sevilla in het zuiden van Andalusië. De route was deel van de spoorlijn die Jerez met Almargen zou verbinden. Maar juist toen alles klaar was om in gebruik te worden genomen – inclusief prachtige witte stationnetjes – werd de aanleg gestaakt vanwege de burgeroorlog en de economische crisis in de jaren dertig.

Tragische Seinwachter
Het enige dat nog ontbrak waren de rails, vertelt Rogríguez. Op het 36 kilomter lange traject doorboren maar liefst dertig tunnels de bergen en overbruggen vier indrukwekkende viaducten de diepe ravijnen – de hele weg is vrijgemaakt. Hij bezweert dat er zelfs al een seinwachter was aangesteld om het treinverkeer te regelen, en dat die tot zijn dood betaaldis door de Spaanse overheid. Als een tragisch icoon zou hij dagelijks op zijn werk zijn verschenen, zo gaat het verhaal. 'Zijn leven lang heeft hij gewacht op de trein, die nooit zou komen.'
Want geen trein heeft ooit de weg tussen Olvera en Puerto Serrano afgelegd. Toen aan het einde van de crisis bleek dat de spoorlijn nooit meer winstgevend zou zijn, bleven de viaducten en stations decennialang ongebruikt. De tunnels waaiden vol zand, stationsgebouwen raakten in verval. Tot ze in de jaren negentig een nieuw doel kregen. Net als ruim zestig andere stukken ongebruikte spoorlijn door heel Spanje, werd het traject omgebouwd tot Via Verde, een weldadig rustige ‘groene weg’ voor fietsers, wandelaars en ruiters. Het land er omheen werd beschermd natuurgebied.